Bedrijfsbezoek ASML: printen op atoomschaal
Na een korte introductie werden wij in een gestaag tempo door het “Experience Center” geleid, waar wij wegwijs werden gemaakt in de wereld van wafers, reticles en chips, die alsmaar kleiner, sneller, goedkoper en efficiënter worden.
Het eerste dat opvalt als je naar ASML in Veldhoven toe gaat is dat het om een gigantisch groot complex gaat. De goede plaatsaanduiding van het „Experience Center”, waar wij uiterst vriendelijk werden ontvangen, kwam goed van pas, anders hadden wij gemakkelijk kunnen verdwalen.
ASML (Advanced Semiconductor Materials Lithography) is in 1984 opgericht als een joint venture van ASM en Philips. Sinds 1995 is het bedrijf beursgenoteerd. Een van onze rondleiders, die al 33 jaar werkzaam is bij ASML, was destijds werknemer 472. Inmiddels telt het bedrijf wereldwijd meer dan 42.500 werknemers.
In 2007 bereikte ASML de schaal van 38 nanometer. Nu, in 2024, kan ASML printen op een schaal van 8 nanometer. Ter vergelijking: haar meet meer dan 50.000 nanometer.
Duidelijk werd dat een wafer wordt voorzien van een chip, waarop telkens weer een nieuw laagje wordt geprint. En dat gaat met ultraviolet licht dat door enorme lenzen van het Duitse bedrijf Carl Zeiss heen wordt geleid.
Zeiss is niet de enige toeleverancier van ASML. Er zijn zo’n 5.000 bedrijven die aan ASML leveren. Zo heeft VDL een waferbehandelingssysteem ontworpen en ontwikkeld. En die toeleveranciers hebben ook weer toeleveranciers! Het moge duidelijk zijn dat ASML niet voor niets een grootmacht is in het Nederlandse bedrijfsleven.
Alles gaat in een bijzonder gecontroleerde omgeving, want die moet stofvrij, stabiel en schokvrij zijn. En de wafers en chips moeten natuurlijk helemaal glad zijn voordat zij een fotosensitieve coating krijgen. Ook moeten ze tijdens het printen onbeweeglijk vast op hun plaats blijven liggen.
Opvallend onderdeel van de rondleiding: ASML maakt niets zelf. Ze zetten de machines in elkaar en zorgen dat chips geprint kunnen worden. En dat doen ze zo goed dat ruim 90% van chips in de wereld wordt gemaakt op hun machines!
Op een groot scherm kregen we op het laatst nog allerlei interessante informatie over ASML te lezen. Meer feiten en verhalen zijn te lezen in het boek Focus van Marc Hijink.
Rotary Den Bosch West
